ⓘ สูตร ที่มา และข้อจำกัด
สมการพื้นฐาน (AASHTO point-mass):
e + f = V² / (127·R) — 127 = 3.6²/9.81
Inferred design speed V_d: ค่า V สูงสุด (ไล่ทีละ 1 km/h, 30–120) ที่ f_required(V)=V²/(127R)−e ≤ f_max(V)
f_max (comfort threshold): interpolate เชิงเส้นจากตาราง AASHTO. ไม่ใช่ขีดลื่นไถล — side friction supply ผิวจริงสูงกว่ามาก (เปียก≈0.30, แห้ง≈0.40–0.55). f_demand เกิน f_max = เกินขอบเขตออกแบบ/ความสบาย ไม่ได้แปลว่าลื่นทันที
Skid risk จริง: ทับธง CRITICAL เมื่อ f_demand(V85) > 0.30 (โดยประมาณผิวเปียก)
วัด R: โหมด ✏️ ลากเอง: คลิก ≥3 จุดบน centerline → fit วงกลม Kåsa; โหมด 🔎 อัตโนมัติ: ดึงแนวถนนจาก OpenStreetMap (Overpass) แล้ว fit วงกลมช่วงโค้ง
ชนิดโค้ง (จำแนกอัตโนมัติจาก curvature): วิเคราะห์ความโค้ง k(s)=มุมเลี้ยว/ระยะ ตามแนวถนน แล้วจำแนก:
Simple (k คงที่), Spiral–Curve–Spiral (k เพิ่มเชิงเส้นหัว–ท้าย, clothoid: A²=R·Ls, θs=Ls/2R), Compound (k คงที่ 2 ระดับ), Reverse (k สลับเครื่องหมาย = โค้ง S), Broken-back (2 โค้งทิศเดียวคั่น tangent สั้น).
⚠️ การจำแนกเป็น heuristic จากเรขาคณิต OSM ซึ่งเป็นเส้นประมาณ — Ls/A ของ spiral เป็นค่าประเมิน ควรยืนยันกับแบบก่อสร้างจริง
Design consistency (FHWA/Lamm): ΔV = V85 − V_d · |ΔV|≤10 Good, ≤20 Fair, >20 Poor
🎯 การจัดลำดับ “โอกาสแหกโค้ง” (หลักการหลัก): f_max เป็นขีด ความสบาย ไม่ใช่ขีดไถล — รถส่วนใหญ่ที่เกิน V_d ยังผ่านได้จริง. likelihood คำนวณจาก 3 องค์ประกอบตามงานวิจัย: ①เรขาคณิต (HSM curve CMF: ยิ่งคด 1/R + ยิ่งยาว ยิ่งถี่) 45% · ②ΔV85 (ความไม่สอดคล้องความเร็ว, Lamm) 30% · ③การลื่นตอนเปียก 25% [P(V>V_skid), V_skid=√(127·R·(f_ยึดเกาะ+e))]. คูณ ความรุนแรง → 4 ระดับ: T0 พอเพียง · T1 พิจารณา · T2 จัดลำดับ · T3 เร่งด่วน. เป้าหมาย = ใช้งบจำกัดกับโค้งเสี่ยงจริงก่อน ไม่ใช่ปรับทุกโค้ง.
ความเร็ว: TomTom flowSegmentData — freeFlowSpeed ใช้เป็น operating speed หลัก (ความเร็วตั้งใจขับ). การกระจายตัว: โหมด Modeled (normal รอบ freeFlow) หรือ Real (สะสม currentSpeed)
วิเคราะห์ขั้นสูง v2 (screening):
- A · Friction Margin FM = f_supply − f_demand. f_supply(เปียก) = terminal μ จาก PSV (สมดุลการขัดสีแนว TRL) → ปรับความเร็วด้วย PIARC IFI F(V)=F60·e^((60−V)/Sp) หรือค่าวัดจริง (SCRIM/GripTester/BPT). เทียบ เกณฑ์สืบสวน SCRIM (CS228: โค้ง R<250m SFC≈0.45, อื่นๆ ~0.40). FM<0 = ลื่นจริง (ต่างจากเกิน f_max ซึ่งแค่เกิน comfort). รวม hydroplaning
- B · Speed transition a_req = (V85t²−V85²)/(25.92·d) เทียบ comfort 0.85 m/s². ธง overspeed-entry, physically-unsafe, hidden-curve (SSD<ระยะเบรก), downgrade-curve; ΔV85 = Lamm Criterion II
- C · Composite Risk = likelihood × severity (เชิงเส้น, ปรัชญา iRAP). severity จากความเร็ว·วัตถุข้างทาง·ราวกัน + มอเตอร์ไซค์ (ครองอุบัติเหตุโค้งไทย, ชนวัตถุโดยไม่มีแผงกัน = รุนแรงมาก). มาตรการอ้าง FHWA CMF Clearinghouse (★คุณภาพ)
🗄️ แหล่งข้อมูล (Data Sources) & การเปิดใช้ cross-check:
- TomTom flowSegmentData (หลัก, real-time) — proxy `/api/flow`, key ใน Cloudflare secret. ให้ currentSpeed/freeFlow/confidence/segment
- iTIC/Longdo Traffic (ไทย, cross-check) — ปุ่ม "🔀 cross-check" ในการ์ดที่มาข้อมูล. เปิดใช้ฟรีโดยสมัคร key ที่ map.longdo.com/console แล้ว wrangler pages secret put LONGDO_KEY (ยังไม่ตั้ง = ปุ่มแจ้งวิธีเปิด, TomTom ยังทำงานปกติ)
- ประวัติอุบัติเหตุ HAIMS/ThaiRSC — นำเข้า CSV (ดาวน์โหลด template ในแถบซ้าย) → ถ่วงน้ำหนักคะแนนเสี่ยง (empirical Bayes)
- TomTom Traffic Stats API (มี V85/median จริง) & Waze for Cities (ฟรีหน่วยงานรัฐ) — ระดับองค์กร แนะนำให้ ทล. จัดหา; provider interface เผื่อเสียบในอนาคต
- OSM (Overpass) centerline/เลน · DOH GeoServer route/เลน/กม. · Esri ภาพดาวเทียม · opentopodata DEM — proxy+cache ทั้งหมด
📋 เกี่ยวกับข้อมูล — ข้อจำกัดที่ต้องทราบ (ความซื่อสัตย์ต่อผู้ใช้):
- ไม่มีแหล่ง probe data real-time ที่ฟรี 100% — TomTom free tier มีโควต้ารายวัน, iTIC open data เป็น historical
- TomTom flowSegmentData = ค่าเฉลี่ยของทั้ง "ช่วงถนน (segment)" ของรถ probe (มี GPS) ≠ spot speed ที่จุดโค้ง — segment มักยาวกว่าโค้ง (รวมทางตรงที่เร็วกว่า) ทำให้ค่าสูงกว่าความเร็วจริงในโค้ง และมอเตอร์ไซค์แทบไม่อยู่ในกลุ่ม probe. ใช้เป็นตัวคัดกรองเท่านั้น
- ✅ ค่าที่ valid = operating speed จริงที่โค้ง ให้ใช้ ① spot วัดจริง (Traffic Vision X/radar/นับเอง → V85 จาก distribution จริง) หรือ ② TomTom Traffic Stats (V85/percentile จริงต่อ segment แคบ, ระดับองค์กร). แอปเลือกใช้ตามลำดับ spot › Stats › probe และติดป้ายว่าค่าที่ใช้ valid หรือเป็นแค่คัดกรอง
- TomTom Traffic Stats API (มี V85/median จริงต่อ segment) ต้องติดต่อ TomTom เชิงองค์กร — เหมาะให้ ทล. จัดหา · Waze for Cities ฟรีสำหรับหน่วยงานรัฐ แนะนำสมัครในนามหน่วยงาน (waze.com/wazeforcities)
- Superelevation e และความกว้างช่องจาก OSM/DOH อาจไม่ตรงหน้างาน — ต้อง field verify ก่อนออกแบบจริง
- ข้อมูล cache มีป้ายกำกับเสมอ — ทุกความเร็วแสดง แหล่ง + อายุข้อมูล + confidence
⚠️ ผลทั้งหมด (รวม v2) เป็น ดัชนีคัดกรอง (screening estimator / RSA aid) ไม่แทนการตรวจสภาพทางภาคสนาม, การวัด skid resistance จริง, หรือการตัดสินของวิศวกร ก่อนออกแบบ/ลงทุนก่อสร้าง